Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@RTEÜ, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Beden eğitimi ve spor yüksekokulunda öğrenim gören öğrencilerin sosyal zekâ düzeyleri ile akademik başarı düzeyleri arasındaki ilişkinin araştırılması
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2022) Maçça, Esma; Yazıcı, Nihal Akoğuz
Bu araştırmada, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'nda öğrenim gören öğrencilerin sosyal zekâ düzeyleri ve akademik başarı düzeyleri arasındaki ilişkinin ortaya konulması amaçlandı. Ayrıca katılımcıların demografik özelliklerinin sosyal zekâ düzeyleri üzerinde farklılılık oluşturup oluşturmadığı incelendi. Çalışmaya, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'nda öğrenim gören 91'i kadın ve 158'i erkek olmak üzere toplam 249 öğrenci katıldı. Sosyal zekâ düzeylerinin belirlenmesi için katılımcılara, Silvera ve diğ. (2001) tarafından geliştirilmiş ve Doğan ve Çetin (2009) tarafından geçerliliği ve güvenirliliği yapılmış Tromso Sosyal Zekâ Ölçeği (TSZÖ) uygulandı. İstatistik testlerin yapılmasında MS Office Word ve Excel 2016 paket programları kullanıldı. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistiklerin belirlenmesi (frekans, yüzde) ve hipotez testlerinin uygulanması için IBM SPSS 26.0 istatistik paket programı kullanıldı. Yapılan analizler sonucunda katılımcıların yaş ve haftalık ders çalışma değişkenlerine göre sosyal beceri alt boyutunda anlamlı fark görülürken sosyal bilgi süreci ve sosyal farkındalık alt boyutlarında anlamlı fark görülmedi. Sosyal ilişkileri değerlendirme durumuna göre tüm alt boyutlarda anlamlı fark görüldü. Cinsiyet, sınıf düzeyi, bölüm, spor dalı, aylık gelir ve haftalık spor yapma durumu değişkenlerine göre sosyal zekâ alt boyutlarında anlamlı fark olmadığı görüldü. Korelasyon testi sonucuna göre sosyal zekâ düzeyleri ve akademik başarı düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görüldü. Sonuç olarak, sosyal zekânın akademik başarı üzerinde etkili olduğu belirlenirken, yaşı büyük olanların ve 7-9 saat aralığında ders çalışanların sosyal becerilerinin daha iyi olduğu; sosyal ilişki durumunu çok iyi olarak değerlendirenlerin ise istekleri anlama, iletişim kurabilme ve ortama uyum sağlama yetilerinin daha iyi olduğu belirlendi.
Fen bilimleri öğretmenlerinin yerel sosyobilimsel konular hakkındaki karar verme stratejilerinin belirlenmesi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Özturna, Meral; Atasoy, Şengül
Karar verme sürecinde sezgisel değil mantıksal muhakeme yapan, araştıran, sorgulayan, argüman üreten fen okur yazarı bireylere ihtiyaç vardır. Fen okuryazarı bireylerin yetiştirilmesinde sosyobilimsel konuların (SBK) önemli olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle SBK ile yüksek farkındalığa, muhakeme becerisine ve yeterli bilgi düzeyine sahip öğretmenlere ihtiyaç vardır. Bu bağlamda bu çalışmada, fen bilimleri öğretmenlerinin SBK hakkındaki bilgilerini, Nehir Tipi Hidroelektrik Santraller (NT-HES) ile ilgili muhakeme modlarını, karar verme ve argümantasyon düzeylerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Artvin ve Rize illerinde görev yapmakta olan 15 fen bilimleri öğretmeni ile yürütülmüştür. Olgubilim araştırma deseninin benimsendiği çalışmada, veri toplama aracı olarak iki aşamadan oluşan bir mülakat formu kullanılmıştır. Mülakat formunun ilk aşaması öğretmenlerin SBK hakkındaki bilgilerini belirlemeyi amaçlayan sorulardan, ikinci aşaması ise NT-HES ile ilgili açıklamalar ve sorulardan oluşmaktadır. Çalışmada elde edilen nitel verilerin analizinde betimsel ve içerik analizlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre çalışmaya katılan fen bilimleri öğretmenlerinin tamamı bir konunun SBK olabilmesi için toplumsal ve sosyal bağlamı olması gerektiğini, çoğu ise konunun bilimsel içerik taşıması gerektiğini düşünmektedir. NT-HES konusunda olumlu kararlar veren öğretmenler gerekçelerini daha çok ekonomik, olumsuz karar verenler ise ekolojik muhakeme moduna dayandırmışlardır. Bu fikirlere sahip olmalarının en önemli sebebi ise yaşadıkları yerlerdeki değişimi görmelerinden kaynaklanmaktadır. Öğretmenlerin önemli bir kısmının argümantasyon düzeyinin düşük olması onların NT-HES ile ilgili yeterli bilgi ve donanıma sahip olmadıklarını, bilgilerini günlük hayatla bağdaştıramadıklarını ve derinliği olmayan yüzeysel bilgilere başvurarak anlık açıklamalar oluşturduklarını göstermektedir. Buna karşın öğretmenlerin birkaçının verdikleri kararlarını veri, gerekçe, destekleyici ve çürütücü kullanarak açıklamışlardır. Buradan öğretmenlerin bilimsel verilerden yararlanarak ve seçenekler sunarak NT-HES ile ilgili değerlendirmeler yaptıkları ve böylece daha yüksek düzeyde argüman ürettikleri anlaşılmaktadır. Fen bilimleri öğretmenlerinin SBK bilgilerini, farkındalıklarını, muhakeme becerilerini ve argümantasyon düzeylerini artırmak için üniversitelerle işbirliği içerisinde hizmetiçi eğitimler düzenlenmesine ve bu eğitimlerde fen bilgisi dersi öğretim programının amaçlarının ve kazanımlarının SBK bağlamında daha detaylı ele alınması ve ihtiyaç duyulan bilgi ve becerilerin sunulması önerilmektedir.
Öğrencilerin öz düzenleyici öğrenme stratejisi düzeyine göre EBA Akademik Destek Sistemi kullanım durumları ve sisteme ilişkin görüşleri
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Sevim, Muhammed; Toksoy, Seyhan Eryılmaz
Bu araştırma; öğrencilerin öz düzenleyici öğrenme stratejisine göre EBA akademik destek sistemi kullanım durumlarını ve sisteme ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmak amacıyla yürütülmüştür. Çoklu özel durum deseni benimsenen araştırmanın çalışma grubunu Mardin'in farklı ilçelerindeki Anadolu Liselerinin 11 ve 12. sınıflarında öğrenim görmekte olan 34 öğrenci oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen katılımcı bilgi formu, yarı yapılandırılmış görüşme soruları ve öğrenciler tarafından doldurulan günlükler ile toplanmıştır. Katılımcıların öz düzenleyici öğrenme stratejisine sahip olma düzeylerini belirlemede Kadıoğlu ve arkadaşları (2011) tarafından geliştirilen Öz Düzenleyici Öğrenme Stratejileri Ölçeğinden (ÖÖSÖ) faydalanılmıştır. Ölçekten alınan puanlara göre araştırmada yer alan öğrencilerin 19'unun üst düzey, 15'inin orta düzey ÖÖS'ye (öz düzenleyici öğrenme stratejisine) sahip olduğu belirlenmiştir. EBA Akademik Destek Sistemini (EBA-ADES) kullanmadan önce araştırmacı tarafından sistemin tanıtımı yapılmış ve ardından 34 öğrenci tarafından ÖÖSÖ ve katılımcı bilgi formları doldurulmuştur. Öğrencilerin 5 hafta boyunca fizik dersinde EBA-ADES'i kullanmaları ve her kullanım sonrasında günlükleri doldurmaları sağlanmıştır. Uygulama sonunda, öğrencilerin günlüklere verdikleri cevaplara göre hazırlanan sorular kullanılarak her öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş, ulaşılan kod ve kategorilere göre bulgular oluşturulmuştur. Araştırma sonunda farklı seviyede ÖÖS'ye sahip öğrencilerin EBA-ADES hakkındaki görüşleri ve sistemi kullanım durumlarının genel olarak birbirine benzer olduğu tespit edilmiştir. Sadece öğrencinin sahip olduğu ÖÖS seviyesi arttıkça EBA-ADES'i kullanım sürelerinin arttığı gibi bir farklılık olduğu söylenebilir. Öğrenciler EBA-ADES hakkında genelde olumlu görüşlere sahiptir. EBA-ADES'in öğrencilerin eksiklerini doğru tespit ettiği ve onları öğrenme sürecinde doğru yönlendirdiği; sistemi kullanımının öğrencilere dersleri daha anlaşılır kılma, sistematik bir çalışma düzeni oluşturma, dersleri daha eğlenceli hale getirme gibi avantajlar sunduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin EBA-ADES'i kullanmaya başladıklarında en çok konu anlatım videoları bölümünü ancak sonraki kullanımlarda bu tercihlerinin konu sonu soruları bölümüne yöneldiği görülmüştür. Öğrencilerin EBA-ADES'te yer alan bölümlerden sadece konu anlatım videolarını beğenmedikleri, en çok sıfırdan çalış stratejisini ve soru çözümleriyle ilgili bölümleri kullandıkları belirlenmiştir. Öğrenciler tarafında beğenilen ve kolay kullanılan bu sistemin her sınıf seviyesine, her ders içeriğine uygun şekilde geliştirilmesi, kullanımının yaygınlaştırılması için sistemin tanıtımlarının artırılması önerilmektedir. Bu araştırmada öğrencilerin sistemi kullanım şekillerine ilişkin veriler fizik dersi üzerinden toplanmıştır. Sonraki çalışmalarda öğrencilerin farklı derslerde sistemden nasıl faydalandıkları karşılaştırmalı bir şekilde araştırılabilir.
Ortaöğretim öğrencilerinin ve öğretmenlerinin okul iklimi algıları
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Özdemir, Erdem; Avşar, Asiye Şengül
Bu çalışmada ortaöğretim öğrencilerinin ve öğretmenlerinin okul iklimi algılarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında, Trabzon ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretimlerde öğrenim gören 606 öğrenci ve görev yapan 303 öğretmen oluşturmaktadır. Bu çalışma tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmada Okul İklimi Algısı Öğrenci Ölçeği geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ön geliştirme aşamasında ölçeğin yapı geçerliğine yönelik kanıt sunmak için Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır. Ölçekten elde edilen puanların güvenirliği Cronbach alpha (α) ve McDonald omega (ω) katsayısı ile belirlenmiştir. Ön geliştirme aşamasındaki ölçek okul güvenliği, akran desteği ve yakınlık ile sosyal etkileşim alt boyutlarından oluşmuştur. Ölçekten elde edilen puanların geçerlik ve güvenirliğine yönelik kanıtlar elde edildikten sonra demografik değişkenlere göre öğrencilerin okul iklimi algılarının istatistiksel açıdan anlamlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler Jamovi 2.3 programında; bağımsız örneklemler t testi, ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis Testleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre ortaöğretim öğrencilerinin okul iklimi algıları cinsiyet, sınıf düzeyi, disiplin cezası, sınıf tekrarı, anne eğitim düzeyi, baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından incelenmiştir. Sınıf tekrarı değişkenine göre tüm boyutlarda, anne eğitim düzeyi değişkenine göre ise okul güvenliği boyutunda öğrencilerin okul iklimi algılarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Cinsiyet, sınıf düzeyi, disiplin cezası, baba eğitim düzeyi değişkenlerinin tüm boyutlarında, anne eğitim düzeyi değişkenine göre ise akran desteği ve yakınlık ile sosyal etkileşim boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın alt amaçlarından biri de Okul İklimi Algısı Öğretmen Anketi geliştirilmektir. Anketin uygulanması sonucunda elde edilen veriler Jamovi 2.3 programında cinsiyet değişkeni açısından betimsel olarak (frekans ve yüzde) incelenmiştir. Yapılan incelemelerde olumsuz öğrenci davranışlarının öğretmenlerin okul iklimi algısına etkisinin, olumlu öğrenci davranışlarına göre daha az çıktığı ifade edilebilir.
Sınıf öğretmenlerinin yaşam becerileri hakkındaki görüşleri
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2022) Güntürk, Ayşe Kalyon; Kaptan, Seher Yarar
Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin hayat bilgisi yaşam becerileri hakkındaki görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, Rize ilinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında görev yapan 15 gönüllü öğretmen ile yürütülmüştür. Nitel bir araştırma olan bu çalışmanın verilerini toplamak için araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış mülakat formu ve Yaşam Becerileri El Kitapçığı kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre öğretmenlerin 2018 Hayat Bilgisi Öğretim Programı'nda yer alan yaşam becerilerinin birçoğunu bilmedikleri bu yaşam becerini kazanımlar yolu ile örneklendirdikleri görülmüştür. Öğretmenler yaşam becerisi öğretimini önemli bulduklarını ifade etmişlerdir. Yaşam becerisi etkinliklerine ulaşabilecek ek kaynaklara ihtiyaç duyulması ulaşılan diğer sonuçlardan biridir. Öğretmenlerin yaşam becerisi öğretiminde öğrenciyi merkeze alan öğrenci yaşantısı içeren etkinlikler yaptıkları sonucuna ulaşılmıştır. Uzaktan eğitim sürecinde yaşam becerilerinden öz denetim ve dengeli beslenme becerisini kazanamayan çocuklar ders takibinde zorlanmış; yaşam becerisini alan çocuklar ise ders takibi yapabilmiş, ödev ve sorumluluklarını yerine getirebilmiştir. Öğretmenlerin Hayat Bilgisi Öğretim Programı'nda yer alan yaşam becerilerini daha detaylı öğrenmeleri adına yaşam becerisi eğitimlerine katılmaları önerilmiştir. Öğretmenler için yaşam becerisi etkinliklerini içeren örnek kitapçıklar geliştirilmesi önerilmiştir.
