Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@RTEÜ, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Derin deniz deşarjı yapılarının faunası ve toksikolojik olarak değerlendirilmesi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Akdemir, Tolga; Dalgıç, Göktuğ
Bu çalışma ile Rize (Merkez), Pazar (Rize) ve Yalova derin deniz deşarjı yapılarının ve deşarj bölgelerinin faunası ortaya çıkarılmıştır ve ekolojik parametreler ile olan ilişkileri ve kirleticilerin etkileri bir arada ele alınmıştır. Nisan 2018 ve Nisan 2019 tarihleri arasında yapılan çalışmada derin deniz deşarjı yapılarının faunistik özelliklerinin belirlenebilmesi için mevsimsel olarak video sörvey metodu ile su altı görsel sayım metodu kullanılarak yapılan örnekleme sonucunda 6 sınıf ve 23 aileye ait toplam 25 tür (9826+ birey) gözlemlenmiştir. Bentik canlı kompozisyonunu ortaya çıkarmak için sediment örnekleri alınmış ve içerisinde 9 aileden 11 türde toplam 1625 birey/m2 tespit edilmiştir. Ayrıca derin deniz deşarj sistemi ile taşınan kirleticilerin analiz edilmesi ve toksik etkilerinin belirlenmesi için ise yüzey sedimentinden örnekler alınmıştır ve metaller, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH), poliklorlu bifeniller (PCB) ve organoklorlu pestisitler (OCP) incelenmiştir. Σ16 PAH bileşiği açısından, Yalova istasyonlarının ikisinin (S5, S6) yüksek kirlilik derecesine sahip olduğu belirlenirken (sırasıyla 1034.436 ve 1476.483 ng/g) ve diğer tüm istasyonlar orta derecede kirli olarak belirlenmiştir. Yalova ve Rize istasyonlarının sedimentindeki ΣDDT miktarı 'Olası Etki Seviyeleri'nin (PEL) üzerinde tespit edilmiştir. En yüksek metal konsantrasyonları Ni için 4,97 ile 29,65 mg/kg; Cr için 7,57–44,14 mg/kg; Cu için 9,84–42,76 mg/kg ve Zn için 48,08-103,77 mg/kg arasında tespit edilmiştir. Ayrıca sediment örneklerinde 'Tüm Sediment Toksisite Testi' gerçekleştirilmiştir ve test sonucunda amfipod E. olivii yaşama oranları 26,67±7,64 ile 88,33±2,89 arasında tespit edilmiştir.
Deneysel olarak periodontitis oluşturulmuş ratlarda melatoninin psikolojik stres ilişkili periodontal doku yıkımı üzerine önleyici etkileri
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, 2026) Bostan, Semih Alperen; Köse, Oğuz
Deneysel Olarak Periodontitis Oluşturulmuş Ratlarda Melatoninin Psikolojik Stres İlişkili Periodontal Doku Yıkımı Üzerine Önleyici Etkileri Amaç: Bu hayvan çalışmasının iki temel amacı stres ilişkili periodontitisin periodontal yapı üzerine muhtemel etkileri ile sistemik melatonin uygulamasının önleyici etkinliğini kapsamlı olarak araştırmak idi. Materyal ve Metod: 48 erkek Sprague-Dawley rat rastgele altı gruba ayrıldı: kontrol, restraint stres (S), deneysel periodontitis (Dp), restraint stres-deneysel periodontitis (S-Dp), restraint stres-melatonin (S-Mel), restraint stres-deneysel periodontitis-melatonin (S-Dp-Mel). Periodontitis, sağ-sol alt 1.molar dişlerin boyunlarına sub-paramarjinal pozisyonda 3.0 ipek sütur yerleştirilmesi ve süturun yerinde 5 hafta süre ile muhafazası yoluyla indüklendi. Ligatürleme ile eş zamanlı olarak restraint stres uygulandı. Ligatürleme ve restraint stres uygulamalarını takip eden 21. günden başlayarak intraperitoneal olarak melatonin ve taşıyıcı (Kontrol, S, Dp, S-Dp grupları) uygulamaları (10 mg/vücut ağırlığı/gün, 14 gün) gerçekleştirildi. Çalışmanın 42. gününde tüm gruplara açık alan testi uygulandı. Ratların ötenazisi öncesi serum örnekleri, ötenaziyi takiben mandibular doku örnekleri alındı. Periodontal kemik kaybı histolojik kesitlerle ölçüldü. Serum örneklerinde kortikosteron seviyeleri ölçüldü. Sağ mandibular doku örneklerinde histopatolojik ve immünohistokimyasal (RANKL, OPG), sol mandibular doku örneklerinde ise biyokimyasal (MDA, GSH, TOD, TAOK, OSİ, IL-1β, IL-10, IL-1ß / IL-10,MMP-8, MMP-9 seviyeleri) değerlendirmeler yapıldı. Bulgular: Melatonin, restraint stresin kortikosteron düzeyi ve açık alan testi parametrelerinde meydana getirdiği artışı belirgin olarak kısıtladı (p<0,05). Restraint stres ilişkili periodontitisli ratların periodontal dokularında belirgin olarak yüksek tespit edilen alveolar kemik kaybı, kemik yıkımından sorumlu moleküller (RANKL/OPG), proinflamatuar sitokinler (IL-1ß / IL-10), proteaz (MMP-8, MMP-9) ve oksidatif stres (OSİ) düzeylerini ise baskıladığı tespit edildi (p<0,05). Sonuç: Sistemik melatonin uygulaması stresin periodontal dokulardaki sınırlı düzeydeki yıkıcı etkilerini belirgin bir şekilde önleyebilmektedir.
Kelâm ilminde Allah lafzına yönelik yaklaşımlar
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Doğancil, Bilgin; Yavuz, Salih Sabri
Bu çalışmada, İslâm literatüründe ve Müslümanların pratik hayatında en çok kullanılan lafızlardan biri olan "Allah" lafzıyla ilgili Kelâm ilmi sahasında ortaya konulan görüşler ve tartışmalar ele alınmıştır. Allah lafzının ait olduğu dille ilgili görüşler, Allah lafzının yapısıyla ilgili görüşler, isim-müsemmâ-tesmiye bağlamında Allah isminin müsemmâ ile olan ilişkisi, dolayısıyla Allah ismi ve zat ilişkisi, "Allah" isminin verili bir isim mi (tevkîfî), yoksa beşer tarafından doğal süreçlerle mi vaz' edildiği vb. meseleler kelâmcıların perspektifinden incelenmiştir. Konu aynı zamanda bir dil meselesi olduğu için dilcilerin konuyla ilgili yaklaşımlarına yer verilmiştir. Ayrıca "Allah" ismini zikretmeyi hayat düsturu edinmiş tasavvuf mensuplarının bu isimle ilgili görüşlerine de yer verilmiştir. Allah ismin ibadetlerle ilişkisi ve bu isimle ilgili diğer meseleler ele alınmıştır. Araştırmanın sonucuna göre Allah isminin kökeninin ne olduğu hususu netliğe kavuşamamıştır. Allah isminin taşıdığı birçok hususiyetten dolayı verili bir isim olduğu kanaati elde edilmiştir. Verili bir isim olması kanaatinden ötürü, "Allah" isminin, Allah'ın (c.c.) kendi katında taşıdığı anlamlar itibariyle de müsemmayla aynı olduğu kanaati hasıl olmuştur
Yönetici değişikliğinin firma finansal performansına etkisi: BİST firmaları üzerinde bir çalışma
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Açıktepe, Ali; Karamusta, Osman
Bu çalışmanın amacı, işletmeler açısından önemli olan Chief Executive Officer (CEO) ve Chief Financial Officer (CFO) değişikliğinin firma finansal performansına etkisinin olup olmadığını araştırmaktır. Borsa İstanbul'da işlem gören 73 firmanın CEO veya CFO değişiminden sonra gelen yeni yöneticinin firma finansal performansı üzerine etkisi incelenmiştir. CEO veya CFO değişikliğinden önceki üç dönem ve değişiklikten sonraki üç dönem arasında firma finansal performansında anlamlı farklılık olup olmadığı, eşleştirilmiş (paired) t testi ile analiz edilmiştir. Finansal performansın ölçümünde aktif kârlılığı, özsermaye kârlılığı, faaliyet kâr marjı, net kâr marjı, satışlarda büyüme ve alacak tahsil süresi finansal göstergelerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda CEO üzerine yapılan analiz sonucunda değişim sonrası gelen CEO'nun önceki CEO'ya göre satışlardaki büyümede ve özsermaye kârlılığında olumlu bir etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. CFO üzerine yapılan analizde ise değişimden sonra gelen yeni CFO'nun firmanın faaliyet kâr marjı üzerine olumlu bir etki ettiği gözlemlenmiştir.
Whole genome analysis of Diplodia bulgarica associated with apple canker disease provides new insights into its virulence and host-pathogen interactions
(Academic Press, 2026) Nabi, Sajad Un; Kamil, Deeba; Parray, Rouf; Watpade, Santosh; Verma, M. K.; Mansoor, Sheikh; Banday, Saba
Diplodia bulgarica, an ascomycetous fungus, causing apple canker disease belongs to family Botryosphaeriaceae. The genomic basis and pathogenicity mechanisms of D. bulgarica are still in the research domain. Here we are presenting the D. bulgarica isolate Sun2024a draft genome sequence completed through hybrid assembly. The genome of Diplodia bulgarica Sun2024a was estimated to be approximately 40.92 Mb with 23 contigs and 11,827 protein coding genes, with an overall GC content of 54.88%. Total of 1072 proteins were identified with signal peptides, along with 237 predicted effectors. The number of exons and introns identified was 35562 and 23717 respectively. Accordingly, 11,827 protein-coding genes were grouped into three categories based on gene ontology, BP (3764 genes), CC (3625 genes), and MF (3243 genes). Carbohydrate-active enzymes (CAZymes) were predictable to play an important role in the degradation of plant cell walls. The DFVF database identified the homologs of 1547 pathogenicity-associated genes, while the PHI database predicted 3990 homologs. To cover evolutionary details, 7918 SSRs were identified throughout the genome. This complete genome sequence analysis of Diplodia bulgarica Sun2024a causing apple canker augments our understanding of its pathogenesis and virulence. This study provides a framework for further investigation into D. bulgarica Sun2024a pathogenic mechanisms and the creation of improved methods for effective control of apple canker disease.
