Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@RTEÜ, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Alevî-Bektâşî klasiklerine göre Hak Muhammed Ali inancı (Karşılaştırmalı bir inceleme)
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019) Erdoğan, Cihan; Erkan, Ümit
Alevîlik ile ilgili en çok konuşulan ve merak edilen meselelerin başında Hak Muhammed Ali inancı gelmektedir. Bu noktaya ışık tutma sadedinde bu araştırmanın konusu Alevî-Bektâşî Klasiklerinde Hak Muhammed Ali inancıdır. Tez giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Birinci bölümde Alevî-Bektâşî Klasiklerinde Hak inancı ve bu inancın Alevîliğin diğer kaynakları ile günümüz Alevîlerindeki yansımaları, benzerlik ve farklılıkları işlenmiştir. Hakk'ın konumu, tevhid inancı, vahdet-i vücûd anlayışı, devir-tenâsüh anlayışı, Allah'ın nitelikleri, Allah sevgisi vb. başlıklar altında konu incelenmiştir. İkinci bölümde ise Alevî-Bektâşî Klasiklerinde Nübüvvet inancı ana başlığı altında genelde peygamberlik inancı, özelde ise Hz. Muhammed inancı yer almaktadır. Bu bölüm, nübüvvet anlayışı, Hz. Muhammed'in konumu ve peygamberliği, nitelikleri, şefaati, sevgisi, batınî konumu vb. başlıklardan oluşmaktadır. Üçüncü bölümde de Alevîliğin vazgeçilmezi olan Hz. Ali, Klasikler çerçevesinde ele alınmıştır. Bu bölümde Hz. Ali'nin önemi, velâyeti, Ehl-i Beyt ve Hz. Ali sevgisi, batınî yönü itibariyle; Hz. Ali'nin tanrısal yönü, Muhammed-Ali özdeşliği, kırklar cem'i ve mi'raç vb. konulara değinilmiştir
Çoruh Havzası'nda akış ve meteorolojik parametrelerin trend analizi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019) Özener, Ahmed Yasin; Süme, Veli
Bu çalışma, Türkiye'nin en büyük havzalarından biri olan Çoruh Havzası'nda akış ve meteorolojik parametrelerin trend analizi için yapılmıştır. Çoruh Havzası'nda bulunan ve havzaya homojen şekilde dağılmış 5 farklı akım gözlem istasyonundan akım verileri alınmıştır. Bunula birlikte akım gözlem istasyonlarına en yakın olacak şekilde seçilen 5 farklı meteorolojik gözlem istasyonlarından meteorolojik parametreleri verileri de alınmıştır. Alınan veri setlerinin homojenlik ve bağımlılık testleri yapılarak korelasyon çalışmalarına uygunluğu test edilmiştir. İstasyonlardan alınan verilerdeki eksik yıllardaki veriler lineer regresyon analizi ile tahmin edilmiştir. Çalışma kapsamında trendlerin belirlenmesinde daha güçlü olduğu bilinen parametrik olmayan Mann Kendall, Spearman'ın Rho ve yenilikçi yöntem olan Şen Trend Belirleme yöntemi kullanılmıştır. Trend tespit edilen istasyonlarda trend başlangıç yılını belirlemek için Mann Kendall mertebe korelasyon testi uygulanmıştır. Her bir akım gözlem istasyonundan alınan yıllık ortalama akım verileri ile meteorolojik gözlem istasyonundan alınan yıllık ortalama sıcaklık, yıllık toplam yağış ve yıllık ortalama bağıl nem verilerine ayrı ayrı trend analizi uygulanarak sonuçlar birlikte değerlendirilmiştir. Havzada 3 akım gözlem istasyonunda artan yönde anlamlı trend gözlemdi. Bu trendlerin meteorolojik parametreleri ile olan ilişkisinin incelenmesi sonucunda akım trendleri ile yıllık toplam yağış verilerinde anlamlı yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Aras Nehri balık faunası
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019) Alınca, Şeyda; Turan, Davut
Bu çalışma kapsamında, Aras Nehri'nin Türkiye sınırları içerisinde kalan kısmının balık faunası incelenmiştir. Önceki araştırmacılar tarafından aşırı hesaplanan tür sayısı nedeniyle, bölgedeki balık faunası kesin bir bellirlilik kazanmamıştır. Bu belirsizliği bertaraf etmek amacıyla, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Su Canlıları Koleksiyonu'nda bulunan materyaller ve çalışma alanında gerçekleştirilen arazi çalışmaları ile toplanan örnekler incelenmiştir. Bu kapsamda, Acipenser persicus, Alburnus chalcoides, Alosa caspia, Caspiomyzon wagneri, Gambusia holbrooki, Luciobarbus caspius, Sabanejewia caspia, Sander lucioperca, Squalius orientalis ve Stenodus leucichthys türleri yukarı Aras Nehri balık faunası listesinden çıkarılmıştır. Alburnus hohenackeri'nin Türkiye'deki varlığı ilk defa balık örnekleri ile doğrulanmıştır. Bunun yanı sıra, Blicca bjoerkna ve Rhodeus amarus'un yukarı Aras Nehri'nde yayılış gösterdiği de ilk defa balık örnekleri ile doğrulanarak ortaya konulmuştur. Bu çalışma sonucunda, yukarı Aras Nehri ve drenajlarında yayılış gösteren 24 balık türünün olduğunu ortaya konulmuştur.
İsale hatlarından (içme suyu) elektrik üretiminin ekserjetik sürdürülebilirlik analizi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019) Usta, Büşra; Midilli, Adnan
Bu tez çalışmasında, Rize ili bünyesinde merkez belediyeye ait içme suyu hatlarının ekserjetik sürdürülebilirlik analizi yapılarak isale hatlarından elektrik üretimi araştırılmıştır. Bu kapsamda sistemin i) ekserji verimi, ii) atık ekserji oranı, iii) geri kazanılabilir ekserji oranı, iv) geri kazanılamayan ekserji oranı, v) ekserji yıkım oranı, vi) çevresel etki faktörü, vii) ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi, viii) ekserjetik yararlanma oranı, ix) ekserjetik iyileştirme potansiyeli gibi parametreler tanımlanmış ve hesaplanmıştır. Bu parametreler, Rize ili bünyesinde merkez belediyeye ait isale hatlarının mevcut durumu ve mevcut hatların iyileştirilmesi durumunda elde edilecek yeni isale hatlari için hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda, i) Çayeli hattının mevcut elektrik üretim potansiyeli 104 kW, çevresel etki faktörü 0,40 ve ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi değeri 2,49 olarak belirlendi. ii) Hastane hattının enerji üretimine uygun olmadığı fakat iyileştirme yapılırsa elektrik üretim potansiyelinin 182 kW, çevresel etki faktörünün 0,37 ve ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi değerinin 2,68 olabileceği hesaplandı. iii) Dosma hattından mevcut durumda üç kademede elektrik üretim potansiyeli 164 kW, 144 kW ve 154 kW fakat iyileştirme yapılırsa toplam elektrik üretim potansiyelinin 493 kW, çevresel etki faktörünün 0,36 ve ekserjetik sürdürülebilirlik indeksi değerinin 2,77 olabileceği hesaplandı. Bununla birlikte, Çorapçılar ve Küçükköy isale hatlarında, debi değerlerinin ve net düşülerinin yetersiz oluşundan dolayı elektrik üretiminin yapılamayacağı belirlenmiştir. Sonuç olarak; Rize ili bünyesinde merkez belediyeye ait mevcut içme suyu hatlarında gerekli teknik iyileştirmelerin yapılması durumunda, bu isale hatlarının ortalama 779 kW kurulu güce sahip bir santrali besleyebileceği beklenmektedir.
Azerbaycan'da nakşibendîliğin hâlidî-mahmûdî kolu
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019) Erol, İbrahim; Erginli, Zafer
XIX. yüzyılın başlarında Azerbaycan ve Dağıstan'da hızla yayılan Nakşibendîliğin Hâlidiyye kolunun Kafkaslardaki ilk mürşidi Mevlânâ Hâlid el-Bağdâdî'nin halifelerinden İsmâil Sirâceddin eş-Şirvânî el-Kürdemirî'dir. Onun Azerbaycan (Şirvan) ve Dağıstan'daki irşad faaliyetleri sonucunda bölgede pek çok sûfî ve mürşid yetişmiştir. Sonraki dönemlerde Kürdemirî'nin talebelerinin faaliyetleri sonucunda bölgede bazı Nakşibendî kolları zuhur etmiştir. Bu çalışmada XIX. yüzyıldan sonra Nakşibendîliğin Azerbaycan'da yayılma süreci ve önemli mürşidleri ele alınmıştır. Tarikatın "Mahmûdiyye" olarak anılmasına sebep olan Almalılı Mahmûd Efendi'nin hayatı, tasavvufî görüşleri, halifeleri ve Mahmûdîliğin sonraki mürşidleri detaylı bir şekilde incelenmiştir. Nakşibendîliğin Azerbaycan'da tesis ettiği tasavvuf kültürünün bölgedeki sosyal, kültürel ve dinî etkileri vurgulanmıştır. Kafkas halklarının Ruslara karşı başlattığı "Müridizm" hareketi tasavvufî perspektifte ele alınmış ve Nakşibendîlerin bu harekete kazandırdığı karakter sorgulanmıştır.
