Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
DSpace@RTEÜ, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.
Güncel Gönderiler
Türkiye iç sularında dağılım gösteren Gobio Cuvier, 1816 cinsine ait türlerin filogenetik analizi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020) Aksu, İsmail; Bektaş, Yusuf
Türkiye iç sularında 15 türle temsil edilen Gobio Cuvier 1816 cinsi Türkiye biyoçeşitliliği açısından önemli bir gruptur. Karadeniz, Marmara, Kuzey Ege, Doğu Akdeniz (sadece Göksu Nehri) ve İç Anadolu Bölgesi olmak üzere geniş bir dağılıma sahiptir. Son yıllarda Anadolu'da Gobio cinsinin tür sayısı artmasına rağmen taksonomik belirsizlikler henüz tam olarak çözülememiştir. Bu çalışma ile Gobio türlerinin filogenetik ilişkilerinin belirlenmesi, tarihsel biyocoğrafyasının açıklanması ve taksonlardaki karmaşıklığın genetik veriler ile giderilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, 15 Gobio türünün (toplamda 333 birey) mitokondri DNA 16SrRNA (1693 bç), COI (1551 bç) ve Cyt b (1042 bç) genlerinin dizilenmesini gerçekleştirdik. Ayrıca analizlerde üç gen bölgesinin birleştirilmiş verisi de kullanıldı. Haplotip analizi sonucunda mtDNA 16SrRNA geni için 43, COI geni için 41, Cyt b geni için 69 ve birleştirilmiş veri için de 107 haplotip tespit edildi. MtDNA gen bölgelerine dayalı olarak Kimura two parametre (K2P) mesafe modeline göre tür içi ve türler arası genetik mesafeler hesaplandı. Filogenetik analizler kapsamında komşu birleştirme (NJ), maksimum tutumluluk (MP), maksimum olasılık (ML) ve bayes (BI) metotlarına göre analizler gerçekleştirildi. Haplotip ağı analizleri kapsamında median-joining metoduna göre haplotip ağı ağaçları oluşturuldu. Genetik mesafe sonuçları Anadolu Gobio türlerinin Kuzeybatı, Merkez ve Kuzeydoğu olmak üzere üç soy grubu oluşturduğunu göstermektedir. Filogenetik ve haplotip ağı ağaçlarıda coğrafik dağılımlarına uygun olarak üç soy grubunu desteklemektedir. Kuzeydoğu grubu, Batı Transkafkasya'dan sadece bir tür; Kuzeybatı grubu, Doğu Trakya'dan Batı Anadolu'ya kadar olan; Merkez grubu ise, İç Anadolu'da bulunan türleri içermektedir. Cyt b geni için milyon yıl başına % 1'lik orana dayalı, üç Gobio soy grubunun arasındaki ayrılma sürelerinin, Anadolu'nun tektonik yükselmesi ve küresel iklim dalgalanmalarının meydana geldiği Miyosen dönemine karşılık geldiğini düşündürmektedir.
İlkokul programındaki çevre eğitiminin UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020) Koto, Büşra; Türkmen, Nesrin
Doğayı kendi arzuları doğrultusunda kullanan insanoğlunun kaçınılmaz olarak karşı karşıya kaldığı çevre sorunları gün geçtikçe artmaktadır. Bu sorunla başa çıkabilmenin yolu ise temelden iyi bir çevre eğitimidir. Bu çalışmada Türkiye ilkokul öğretim programındaki ve Kanada'nın Ontario eyaletinin ilkokul öğretim programındaki derslerin, konuların, kazanımların çevre eğitimi açısından incelenmesi ve bu kazanımların UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma deseninde doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, Miles ve Huberman'ın (1994) önerdiği güvenirlik formülü uygulanılmış ve güvenirlik %90,04 olarak hesaplanmıştır. Her iki ülkenin de adı geçen ilkeleri hedef aldıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Fakat Türkiye'de bilinç, tutum, katılım ilkelerindeki kazanım sayılarının diğer ilkelere göre daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Kanada'da çevre eğitimi ile öğrencilerin çevre sorunlarını gözlemleyen, açıklayan ve araştıran bireyler olarak yetişmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca Kanada ilkokul öğretim programı çevre kazanımlarının, Türkiye'nin ilkokul öğretim programında yer alan kazanımlarından daha ayrıntılı olduğu ve küresel sorunlara daha çok vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Sürdürülebilirlik konusunun sadece Hayat Bilgisi dersindeki bir kazanımın açıklamasında yer aldığı belirlenmiştir. Biyolojik çeşitliliğin azalması, küresel ısınma, iklim değişikliği vb. gibi önemli çevre sorunları ve gıda üretimi (organik), kompostlama, yenilenebilir enerji kaynakları, ekosistem, tür, habitat, komunite, enerji döngüsü, besin zinciri gibi çevre eğitimi için önemli olan konulara programda yer verilmediği görülmüştür.
Rezidual gerektirmelerden ve ordinal toplam gerektirmelerden elde edilen sıralamalar
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020) Çoğalmış, Fatıma; Kesicioğlu, Mücahide Nesibe
Bu tezin amacı, uninormların rezidual gerektirmelerinden elde edilen sıralamaları araştırılmaktadır. Fuzzy gerektirmelerinin ordinal toplamının bir t- norm T ye göre yer değiştirme kuralını sağlaması için gerek ve yeter şart verilmektedir. Bir ordinal toplam gerektirmesi ve onun alt toplamları arasındaki bazı ilişkiler belirlenmektedir. Rezidual gerektirmeler ve ordinal toplam gerektirmeleri ile elde edilen sıralamaların oluşturduğu cebirsel yapılar tartışılmaktadır.
Gökkuşağı alabalığı (oncorhynchus mykiss walbaum, 1972) yumurtalarının dezenfeksiyonunda bazı kimyasal maddelerin kullanımı
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020) Abdullahoğlu, Ekrem; Balta, Fikri
Bu çalışmada, bazı kimyasal maddelerin farklı konsantrasyonlarda kullanılmasının gökkuşağı alabalığı yumurtalarının gözlenme ve yumurtadan çıkma üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Oluşturulan 6 grupta yürütülen çalışmada, kontrol, kloramin-T, formalin, hidrojen peroksit, potasyum permanganat ve tuz olmak üzere toplam 18 yumurta grubunda denemeler yürütülmüştür. Gözlenme aşamasına kadar sayısal olarak en iyi yaşama oranı 10 ppm hidrojen peroksit grubunda bulunurken, istatistiki olarak kontrol ve tuz gruplarının dışındaki gruplarla benzer bulunmuştur. Gözlenme aşamasından açılma aşamasına kadar yapılan denemelerde de en iyi grup yine 10 ppm hidrojen peroksit grubu başarılı bulunmasına karşın, tuz ve kontrol grupları hariç diğer gruplarla istatistiki olarak benzer bulunmuştur. Çalışmanın sonunda, gözlenme evresine kadar yumurta yaşama oranı için en etkili kimyasal maddelerin 10 ppm potasyum permanganat konsantrasyonu (%92) ve 75 ppm formalin konsantrasyonu (%91,2) olduğu belirlenmiştir. Gözlenme evresinden yavruların çıkması aşamasına kadar, 10 ppm potasyum permanganat (%91), 75 ppm formaldehit (%89,2), 30 ppm kloramin-T (%87,7) ve 75 ppm hidrojen peroksit (%87,3) yaşama oranları başarılı bulunmuştur. Bu sonuçlar 10 ppm potasyum permanganat, 75 ppm formaldehit, 30 ppm kloramin-T ve 75 ppm hidrojen peroksit kullanımının gökkuşağı alabalığı yumurtalarının kuluçkalanmasında başarılı olacağı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, tuz kullanımının etkisinin nispeten faydası olsa da yumurta kayıpların belirtilen kimyasallardan daha yüksek olacağı tespit edilmiştir.
6, 7 ve 8. sınıf Fen bilimleri ders kitaplarında yer alan "Madde ve Doğası" konu alanındaki etkinliklerin bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi
(Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2020) Turan, Zeynep İlben; Konur, Kader Birinci
Çalışmanın amacı; 6, 7 ve 8. sınıf Fen Bilimleri ders kitaplarında yer alan "Madde ve Doğası" konu alanındaki etkinliklerin ve uygulanışının bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesidir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden özel durum yöntemi kullanılmıştır. 6, 7 ve 8. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında yer alan "Madde ve Doğası" konu alanındaki etkinlikler içerdikleri bilimsel süreç becerileri açısından doküman analizine tabi tutulmuştur. Ayrıca 2 ayrı okulda görev yapan 2 fen bilimleri öğretmeninin 6, 7 ve 8. sınıflarda "Madde ve Doğası" konu alanı boyunca etkinliklerde hangi becerileri kullandığı araştırmacı tarafından gözlemlenmiştir. Araştırmada ders kitaplarındaki etkinliklerin bilimsel süreç becerileri açısından sistematik bir dağılım göstermediği görülmüştür. Ders kitaplarında ve etkinliklerin uygulanmasında gözlem yapma, ölçme, sınıflama, verileri kaydetme, verileri yorumlama, sonuç çıkarma, deney yapma ve karar verme becerileri çok yer verilen becerilerdir. "Sayı ve uzay ilişkisi kurma, değişkenleri belirleme, hipotez kurma, verileri kullanma ve model oluşturma, değişkenleri değiştirme ve kontrol etme" becerilerine ders kitaplarındaki etkinliklerde ve bu etkinliklerin uygulanışında diğer becerilere göre daha az yer verildiği görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda ders kitaplarında yer alan etkinlikler bilimsel süreç becerilerini içerse de etkinliklerin uygulanışında mümkün olduğunca fazla beceriye yer verilmesi ve az yer verilen becerilerin kullanılmasına daha fazla önem verilmesi önerilmiştir.
