Türkiye'de İslam Felsefesi Araştırmalarının Seyri: Kazanımlar, Öncelikler, Sorunlar

Abstract

TAKDİM İlahiyat fakültelerinde felsefe eğitimi ve İslâm felsefesi dersi öğrencilerimizin düşünce dünyasına çok önemli katkılar sunmakta, kavramsal açıdan onların gelişimini sağlamaktadır. İslâm felsefesi disip lininin anlam ve önemine işaret ederken evvelemirde şu gerçeğin altını çizmemiz gereklidir: İslâmî ilimler içerisinde bugünkü haliyle geçmişten ve gelenekten beslenerek oluşmuş olan disiplinlerin hiçbiri birbirinin al ternatifi değildir. Her biri İslâm felsefesi gibi kendi hususi kıymetini ha izdir. Mezkûr klasik İslâmî ilimler bir bütün olarak İslâm düşüncesinin oluşmasına, gelişmesine ve sürdürülmesine hep birlikte omuz vermişler, yardımcı olmuşlardır. Takdir edilecektir ki, her ilmin ağırlığının birbi rinin aynı olması ve birinin diğerinin işlevini görmesi mümkün ve ma kul değildir. Bu vesileyle vurgulamamız gerekir ki, İslâm medeniyetinin doğuşuna, gelişimine katkı veren ilimlerden birinin bile ihmali, düşünce dünyamızı aksak kılacak, düşüncelerimizi radikalleştirecek, belki de te davisi uzun süreler alacak onulmaz yaralar açacaktır. İslâm felsefesi disiplini, İslâm düşünce birikiminin önemli sacayaklarından biridir. Zaman zaman bazıları tarafından iddia edildiği gibi kıyıda köşede kalmış, marjinal bir saha değil, İslâm düşüncesini ta mamlayan, oluşmasına ve gelişmesine katkıda bulunan köklü unsurlar dan biridir. Bu itibarla klasik dönemden bu yana felsefe “hikmet” olarak isimlendirilmiştir. İslâm düşünce tarihinin ve İslâm medeniyetinin serü venine baktığımız zaman genelde felsefe, özelde İslâm felsefesi ve filozof larının yapmış olduğu katkıları bariz bir şekilde görmek mümkündür. İslâm Felsefesi Anabilim Dalı Koordinasyon Toplantısı’nda sunulan ve elinizdeki kitapta derlenen tebliğ ve müzakereler İslâm felsefesinin anlamına, yerine ve gelecekte inşa edilecek olan Müslüman düşüncesi nin şekillenmesine mütevazı bir katkıda bulunacaktır. Eğer bugün çağdaş İslâm düşüncesinden bahsedemiyorsak veya bahsederken içimiz rahat değilse, bunun sebebi, geçmişte inşa edilen felsefe geleneği dâhil olmak üzere var olan birikimlerimizden habersiz oluşumuz veya bunlara karşı olumsuz yaklaşımlar sergiliyor oluşumuzdur. İslâm düşünce geleneğin de bulunan birikimlerin ihmal edilmesi, geleceği inşa etmek için yapıla cak bütün çalışmaları akamete uğratacaktır. Müslümanların onurlu ve nitelikli bir gelecek inşa etmesinin yolu, İslâm kültür ve medeniyetinin ihyasından geçmektedir. Bu ihya ise öncelikle kadîm geleneğin keşfi ve tahkikiyle gerçekleşecektir. Bu kitabın sözünü ettiğimiz hususlarda yeniden düşünmemizi sağ layacağını umuyorum. Toplantının gerçekleşmesi ve kitabın yayınlanma sı için imkân sağlayan rektörümüz Prof. Dr. Hüseyin KARAMAN’a, gös terdikleri gayretten dolayı araştırma görevlilerimiz M. Nurullah TURAN, İrfan KARADENİZ ve Enver ŞAHİN’e teşekkür ediyorum. Yine kitabın hayırlara vesile olmasını, başka etkinlik ve yayın faaliyetleri için ilham verici ve ön açıcı bir çalışma olmasını Cenab-ı Hak’tan temenni ediyorum. Prof. Dr. Salih Sabri Yavuz