Pembezâde Ahmed B. Osman El-Erzurûmî'nin "Şerhu Kasîde-i Bânet Su'âd" adlı eseri (İnceleme ve tahkik)

Abstract

Kâ'b b. Züheyr'in, Hz. Peygamber ve muhacir ashabını övdüğü Bânet Su'âd adlı kaside üzerine farklı dillerde birçok şerh çalışması yapılmıştır. Söz konusu şerhlerden biri de Osmanlı müelliflerinden Pembezâde Ahmed b. Osman el-Erzurûmî'nin Şerhu Bânet Su'âd Li Pembezâde adlı eseridir. Bu çalışmada söz konusu eser Nuruosmaniye, Hacı Beşir Ağa ve Hasan Hüsnü Paşa koleksiyonlarında üç el yazma nüshası tespit edilmiş ve Nüshalara, Nuruosmaniye'ye nun (ن), Hacı Beşir Ağa'ya bâ (ب) ve Hasan Hüsnü Paşa'ya ha (ح) rumuzu verilmiştir. Araştırma ve inceleme neticesinde tercih yöntemi kullanılarak Nuruosmaniye (ن) nüshası esas alınmıştır. Zira yapılan incelemede bu nüshanın diğer nüshalara nazaran yazılmış en eski nüsha olduğu ve daha az hatayı barındırdığı tespit edilmiştir. Söz konusu nüsha diğer nüshalarla karşılaştırarak günümüz Arapça imlâ kurallarına uygun bir şekilde yazılmış ve eser tahkik/edisyon kritik kurallarına uygun olarak basıma hazır hale getirilmiştir. Böylece ilgili kasîde üzerine yazılan şerhlerden biri daha ilim dünyasına ve Arap dili belâgatine kazandırılmış oldu.

A lot of commentary work has been done in different languages on the qasida that belong to Ka'b ibn Zuhayr and called Bânet Su'âd, in which he praised the Prophet and his muhaceer companions. One of the commentaries in question is the work of one of the Ottoman authors Pembezāde Ahmed b. Osman al-Erzurūmī and His Work Named "Sharhu Qasīda Bānet Su'ᾱd" (Research and Critical Edition) In this study, three manuscript copies were identified in the Nuruosmaniye, Hacı Beşir Ağa and Hasan Hüsnü Paşa collections. These manuscripts were given the sign nun (ن) for Nuruosmaniye, bâ (ب) for Hacı Beşir Ağa, and ha (ح) for Hasan Hüsnü Paşa. The Nuruosmaniye (ن) copy was taken as the basis for the research and examination. In the examination made, this copy was compared to the other copies. It has been determined that it is the oldest copy and has fewer errors. The original, which we accept, was compared with the other copies and was written in accordance with today's Arabic orthography rules and the work was prepared for printing in accordance with the edition/critical rules. In this way, one of the commentaries written on the eulogy was brought to the world of science and the rhetoric of the Arabic language.