Türkiye'de katılım bankalarının sağladığı konut finansmanının konut fiyatlarına ve enflasyona etkisi

Abstract

Konut, bireylerin en temel barınma haklarından biridir. Lakin kimi zaman bireyler konut ihtiyaçlarını karşılayamamakta, karşıladıkları durumlarda da nitelikli konutlara ulaşamamaktadır. Konut maliyetlerinin, tüketici fiyat endeksinin ve faiz oranlarının oldukça yüksek olması özellikle orta ve alt gelir grubuna mensup bireylerin konut edinimi zorlaştırmaktadır. Ayrıca faize bulaşmamak ve faizden uzak durmak isteyen fakat bir konut edinmek içinde yeterli birikime sahip olamayan kesimler, talep ettikleri konutları finanse etmekte zorlanır. Bu sorunla başa çıkabilmek için katılım bankaları konut finansman modelleri geliştirmiştir. Bu çalışmada Türkiye'de katılım bankalarının sağladığı konut finansmanının konut fiyatları ve tüketici fiyat endeksi üzerinde etkisi olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmada ilk olarak Türkiye'deki katılım bankalarında uygulanan konut finansman modellerine değinildikten sonra konut sorunları ve ''Türkiye'deki Katılım Bankalarında Uygulanan Konut Finansman Modelleri'' ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde çalışmanın amacı doğrultusunda, katılım bankaları tarafından kullandırılan konut kredileri, konut fiyat endeksi ve tüketici fiyat endeksi değişkenleri 2013:01- 2020:12 dönemlerini kapsayan aylık zaman serisi verileri ele alınarak analiz yapılmıştır. Ekonometrik analiz için EViews 10 programı kullanılmış olup, ilk aşamada serilerin durağanlık durumları Genişletilmiş Dickey Fuller (ADF) ve Phillips Perron (PP) birim kök testleri ile sınanmıştır. Serilerin hangi seviyede durağan olduklarının incelenmesinin ardından aralarındaki uzun dönemli ilişki, Johansen Eşbütünleşme Testi ile ortaya koyulmuştur. Nihai olarak Katılım bankaları tarafından sağlanan konut finansmanı ile konut fiyatları ve tüketici fiyat endeksi oranları arasındaki nedensellik ilişkisinin varlığı Granger Nedensellik Analiziyle test edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında, 2013-2020 yılları arası Türkiye ekonomisine ait veriler kullanılarak yapılan Granger Causality Nedensellik Analizinden elde edilen bulgular genel olarak değerlendirildiğinde katılım bankaları tarafından kullandırılan konut kredileri ile konut fiyat endeksi değişkenleri arasında çift yönlü, katılım bankaları tarafından kullandırılan konut kredileri ile tüketici değişkenleri arasında tek yönlü ilişkinin varlığından söz edilebilir.Housing is one of the most basic housing rights of individuals. However, sometimes individuals cannot meet their housing needs, and in cases where they do, they cannot reach qualified housing. The fact that housing costs, consumer price index and interest rates are quite high make it difficult for individuals from the middle and lower income groups to acquire housing. In addition, those who want to avoid interest and stay away from interest, but who do not have enough savings to buy a house, have difficulty in financing the houses they demand. To cope with this problem, participation banks have developed housing finance models. In this study, it is aimed to determine whether the housing finance provided by participation banks in Turkey has an effect on housing prices and consumer price index. In the study, which consists of four parts, firstly, housing financing models applied in participation banks in Turkey are mentioned, then housing problems and "Housing Financing Models Applied in Participation Banks in Turkey" are discussed. In the fourth part of the study, in line with the purpose of the study, the housing loans, housing price index and consumer price index variables made by participation banks were analyzed by considering the monthly time series data covering the 2013:01-2020:12 periods. EViews 10 program was used for econometric analysis, and in the first stage, the stationarity of the series was tested with Extended Dickey Fuller (ADF) and Phillips Perron (PP) unit root tests. After examining the level at which the series are stationary, the long-term relationship between them was revealed by the Johansen Cointegration Test. Finally, the existence of a causal relationship between housing finance provided by participation banks and housing prices and consumer price index rates was tested with Granger Causality Analysis. In the light of the findings, when the findings obtained from the Granger Causality Causality Analysis, which was carried out using the data of the Turkish economy between 2013 and 2020, are evaluated in general, there are bidirectional housing loans extended by participation banks and consumer variables between housing loans extended by participation banks and housing price index variables. It can be said that there is a one-way relationship between.