İlkokul programındaki çevre eğitiminin UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi

Abstract

Doğayı kendi arzuları doğrultusunda kullanan insanoğlunun kaçınılmaz olarak karşı karşıya kaldığı çevre sorunları gün geçtikçe artmaktadır. Bu sorunla başa çıkabilmenin yolu ise temelden iyi bir çevre eğitimidir. Bu çalışmada Türkiye ilkokul öğretim programındaki ve Kanada'nın Ontario eyaletinin ilkokul öğretim programındaki derslerin, konuların, kazanımların çevre eğitimi açısından incelenmesi ve bu kazanımların UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma deseninde doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, Miles ve Huberman'ın (1994) önerdiği güvenirlik formülü uygulanılmış ve güvenirlik %90,04 olarak hesaplanmıştır. Her iki ülkenin de adı geçen ilkeleri hedef aldıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Fakat Türkiye'de bilinç, tutum, katılım ilkelerindeki kazanım sayılarının diğer ilkelere göre daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Kanada'da çevre eğitimi ile öğrencilerin çevre sorunlarını gözlemleyen, açıklayan ve araştıran bireyler olarak yetişmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca Kanada ilkokul öğretim programı çevre kazanımlarının, Türkiye'nin ilkokul öğretim programında yer alan kazanımlarından daha ayrıntılı olduğu ve küresel sorunlara daha çok vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Sürdürülebilirlik konusunun sadece Hayat Bilgisi dersindeki bir kazanımın açıklamasında yer aldığı belirlenmiştir. Biyolojik çeşitliliğin azalması, küresel ısınma, iklim değişikliği vb. gibi önemli çevre sorunları ve gıda üretimi (organik), kompostlama, yenilenebilir enerji kaynakları, ekosistem, tür, habitat, komunite, enerji döngüsü, besin zinciri gibi çevre eğitimi için önemli olan konulara programda yer verilmediği görülmüştür.The environmental problems that human inevitably encounter to because of their selfish behaviors toward environment are getting more and more each day. The main solution for this is a basic environmental education. In this work Turkey intended the lessons, topics, goals to be observed in terms of environmental education and to be assessed according to UNESCO and UNEP's principles in Ontario State in Canada. This observation was carried out as a qualitative observation. In this observation, the accountability formula which Miles and Huberman (1994) suggested and the accountability found as 90.04%. It is found that both of the countries targeted the abovementioned principles. But it is also found that in Turkey, the number of goals of conscious, attitude, participation principles is less than the other goals. It is aimed to educate humans who observe the environmental problems of the students, explain them and have researches on them, with environmental education in Canada. Also, it is determined that the environmental goals of Canada's primary school program more detailed and more emphasized to global problems than the ones in Turkey. The sustainability matter is placed only in one goal of the lesson Hayat Bilgisi. It is seen that the important environmental matters which are the decrease in biological diversity, global warming, climate change and the important subject for the environment education which are food production (organic), composting, renewable energy sources, ecosystem, species, habitat, community, energy cycle, food chain were not placed in the topics that are crucial for the environmental education