Spor bilimlerinde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin kariyer farkındalıklarının incelenmesi: Karadeniz bölgesi örneği

Abstract

Bu araştırmanın amacı; üniversitelerde spor bilimleri alanında lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin kariyer farkındalık düzeylerinin bazı demografik değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma modellerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Karadeniz bölgesi sınırları içerisinde yer alan devlet üniversitelerinde, 2020-2021 eğitim öğretim yılı içerisinde spor bilimleri alanında öğrenim gören 6067 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise evrenden basit tesadüfi yöntemle seçilmiş olan 1374 gönüllü öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların kariyer farkındalıklarını ölçmek için Sunay ve Yaşar (2019) tarafından geliştirilen "Mesleki Kariyer Farkındalık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmamızda normal dağılım gösteren verilerin incelenmesinde; betimsel analizler, ikili gruplar arasındaki karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi (Independent sample T test), ikiden fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda ise tek yönlü varyans analizi (One-way ANOVA) kullanılmıştır. Anlamlı farklılıkların bulunduğu ikiden fazla gruplar arasındaki karşılaştırmalarda, bu farklılıkların kaynağını belirlemek amacıyla Post-Hoc testlerinden Scheffe ve Tamhane's T2 kullanılmıştır. İstatistiki açıdan anlamlılık derecesi Alpha (α), yanılma düzeyi ise p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmada katılımcı öğrencilerin mesleki kariyer farkındalık ölçeğine vermiş oldukları cevaplardan hareketle; ölçeğin alt boyutları olan mesleki gelişim yatkınlığı, mesleki hazır bulunma, mesleki bilinç ve mesleki özgüven alt boyutlarında orta üstü ve yüksek düzeyde kariyer farkındalıklarının olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin mesleki kariyer farkındalıkları; aile aylık geliri, mezuniyet sonrası yönelmeyi düşündükleri çalışma alanı ve spor yapma durumları değişkenlerine göre ölçeğin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık gösterirken; cinsiyet, yaş, okudukları bölüm ve sınıf değişkenlerine göre ölçeğin tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık göstermediği saptanmıştır.

The aim of this research is to examine the career awareness levels of undergraduate students in sports sciences according to some demographic variables. The general survey model, one of the quantitative research models, was used in the study. The population of the research consists of 6067 students studying in the field of sports sciences in the state universities located within the borders of the Black Sea region in the 2020-2021 academic year. The research sample consists of 1374 volunteer students selected from the universe by simple random method. The "Vocational Career Awareness Scale" developed by Sunay and Yaşar (2019) was used to measure the career awareness of the participants. In our study, besides descriptive analysis of data with normal distribution, independent sample t test was used for comparisons between paired groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) was used for comparisons between more than two groups. In comparisons between more than two groups with significant differences, Post-Hoc tests Scheffe and Tamhane's T2 were used to determine the source of these differences. The statistical significance level was accepted as Alpha (α), and the error level was accepted as p<0.05. Based on the answers given by the participating students to the professional career awareness scale; In the sub-dimensions of the scale, professional development inclination, professional readiness, professional awareness and professional self-confidence, it was observed that there was a high level of career awareness. In addition, students' professional career awareness; While there is a significant difference in all sub-dimensions of the scale according to the variables of family monthly income, the field of study they intend to focus on after graduation and their status of doing sports; It was determined that there was no significant difference in all sub-dimensions of the scale according to gender, age, department and class variables.