Rize'deki balıkçılık kıyı yapılarının sığlaşma süreçlerinin incelenmesi ve muhtemel sebeplerin irdelenmesi

Abstract

Dünyadaki ve ülkemizdeki birçok balıkçılık kıyı yapısı sığlaşma sorunuyla karşı karşıya kalmaktadır. Kıyı yapıların karşılaştığı sığlaşma sorununun incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, Doğu Karadeniz Bölgesi Rize il sınırları içerisinde seçilen üç adet balıkçılık kıyı yapısında (çekek yeri), sığlaşma sürecini gözlemlemek ve sığlaşmanın hangi nedenlerden kaynaklanabileceğini belirleyebilmek için çeşitli zamanlarda denizde ve karada olmak üzere arazi çalışmaları yapılmıştır. Çalışılan zamana göre dalga verileri elde edilmiş ve bölgelerin sediment özelliklerini belirlemek için muhtelif yerlerden ve derinliklerden katı madde örnekleri alınarak laboratuvar çalışmaları yapılmıştır. Arazi çalışmaları neticesinde elde edilen koordinatlar ve derinlik verileri bilgisayar ortamına aktarılarak sayısallaştırılmıştır. Çeşitli zamanlarda yapılan her bir ölçüm için batimetri haritaları oluşturulmuş ve ilk ölçümler referans alınarak dolma veya oyulma hacimleri hesaplanmıştır. Tüm kıyı yapıları giriş ağzı, basen, memba ve mansap kısmı olmak üzere farklı bölgelere ayrılmış ve değerlendirmeler bu bölgelere göre yapılmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonrasında özellikle Derepazarı Sandıktaş Çekek Yeri'nde ciddi bir sığlaşma problemiyle karşılaşılmıştır. Yıllık yaklaşık olarak 13200 m3'lük dolma meydana geldiği tespit edilmiştir. Ayrıca Sandıktaş Çekek Yeri'nde sığlaşma probleminin ortaya çıkardığı maddi yük (tarama) detaylı bir şekilde incelenmiştir. Arazi çalışmalarına bağlı olarak, sığlaşma olayının süreçleri ve barınağın yapılacağı yerin seçimindeki uygunsuzluk veya mendireğin yanlış konumlandırılması gibi problemin muhtemel sebepleri ile ilgili genel değerlendirmeler yapılmıştır.Many fishery harbors facing problem in the world and in our country suffer from shoaling. In this thesis, field studies, which include sea and land measurements, have been performed at various times to investigate the shoaling problems in three fishery harbors in the Eastern Black Sea Region of Rize Province in Turkey. In order to determine the sediment properties of the regions, sand samples were taken from various places and depths and laboratory studies were carried out. On the other hand, wind data are analyzed and wave properties are determined corresponding to field studies. The data obtained from field studies are digitized. Bathymetry maps are drawn for each measurement at various times and accretion and erosion volumes are calculated with reference to the first measurement. All fishery harbors were examined in separate regions. According to the result of field studies, Derepazarı Sandıktaş fishery harbor has been facing serious shoaling problem. It has determined that approximately 13200 m3 accretion occurred annually in the basin of this fishery harbor. Dredging cost are also calculated in detail for Derepazarı Sandıktaş fishery harbor. With the evaluation of the field studies, general assessments, such as the processes of sedimentation, improper positioning of breakwater and mislocation of fishery harbor, have been made on the possible causes of the problem.